Toolkits voor publiekscommunicatie

Het RIVM/Centrum Infectieziektebestrijding (CIb) ondersteunt en stroomlijnt de publiekscommunicatie over infectieziekten. Om die reden biedt deze toolkit eenvoudig te downloaden communicatiemateriaal. Zo kan iedereen gebruikmaken van dezelfde, breed gedragen basisinformatie. Met een kleine inspanning zijn tal van communicatiemiddelen op maat samen te stellen.

Deze toolkit heeft als thema Q-koorts. Het materiaal in de toolkit is zorgvuldig samengesteld op grond van de beschikbare wetenschappelijke inzichten, de wensen van beoogde gebruikers en de behoeften onder het publiek. De basis van de toolkit is een lijst met vragen en antwoorden. Deze is samengesteld met medewerking van een multidisciplinaire werkgroep. De Vragen & Antwoorden zijn tevens de vinden op de themasites over Q-koorts voor publiek en professionals: http://www.rivm.nl/cib/themas/Q-koorts.

Aangezien de maatregelen rond Q-koorts aan veranderingen onderhevig zijn, is deze toolkit dynamisch van aard. Dat houdt in dat sommige middelen regelmatig zullen veranderen. Ook kunnen er, naar wensen van de gebruikers, nog andere middelen aan de toolkit worden toegevoegd. Zo verwachten we binnen enkele weken een informatieblad voor bezoekers van kinderboerderijen te maken. De Vragen & Antwoorden die nu nog als platte tekst beschikbaar zijn, zullen in februari in opgemaakte vorm verschijnen.

- 1 maart 2010: update flyer voor bezoekers van kinderboerderijen
- 22 februari 2010 brochure (in kleur en in zwart-wit; in lage resolutie in pdf) onder Middelen en onder Grafische bestaden.  
- 19 februari 2010 platte teksten van de verschillende versies Vragen & Antwoorden zijn verwijderd. De Vragen & Antwoorden zijn te vinden in html en pdf via de themasite Q-koorts.  
- 15 februari 2010 flyer kinderboerderijen vervangen door versie met meer ruimte voor eigen afzendergegevens (onder Middelen), foto uit flyer kinderboerderijen toegevoegd (onder Beelden) en 3 x banner toegevoegd (onder Middelen)
- 4 februari 2010 opgemaakte flyer voor bezoekers van Kinderboerderijen (onder Middelen) 
- 3 februari 2010 platte tekst flyer voor bezoekers kinderboerderijen (onder Middelen) en  een drietal afbeeldingen/schema's voor gebruik bij presentaties (onder Afbeeldingen)
- 1 februari 2010 link naar folder voor kinderboerderijen van Stichting Kinderboerderijen Nederland toegevoegd en wijzigingen in Vragen en Antwoorden (nieuwe update). Verder een PowerPointpresentatie voor informatiebijeenkomsten van GGD Brabant-Zuidoost geplaatst.

De toolkit is gericht op professionals die werken op het gebied van publiekscommunicatie over gezondheid: bijvoorbeeld huisartsenpraktijken, apotheken, ziekenhuizen, bedrijfsartsen en de professionals bij de GGD'en. Naast deze primaire doelgroep staat het andere intermediairs vrij om gebruik te maken van de toolkit. Met behulp van de verschillende elementen in de toolkit kan voorlichtingsmateriaal samengesteld worden voor eigen publieksdoelgroepen en gezondheidsbevorderaars (in de regio). Bij de implementatie is het zinvol om zo veel mogelijk gebruik te maken van bestaande samenwerkingsrelaties met intermediairs.

Q-koorts kunt u oplopen door het inademen van de bacterie. Het volledig mijden van alle gebieden waar een verhoogde kans is op besmetting (5 km-gebieden) is bijna niet mogelijk, en dat is het zeker niet als u in zo'n gebied woont. Eigenlijk zijn er geen maatregelen om te voorkomen dat iemand Q-koorts oploopt. De kernboodschap is daarom gericht op de herkenning van de klachten en daarmee tijdig naar de huisarts gaan.

De kernboodschap luidt:
'Q-koorts kunt u oplopen door het inademen van de bacterie. Wees alert op de verschijnselen van Q-koorts. Woont u of bent u geweest in gebieden waar Q-koorts voorkomt? Ga dan tijdig naar de huisarts bij klachten zoals koorts met hoofdpijn of hoesten.'

De toolkit bevat eenvoudig te downloaden materiaal dat u op verschillende manieren kunt gebruiken. De basis van de informatie in de toolkit is een lijst met vragen en antwoorden. Naast de lijst met vragen en antwoorden bevat de toolkit onder andere een folder, banners en een poster. Een deel van het materiaal is al opgemaakt; u hoeft slechts de adresgegevens en het logo van de eigen organisatie toe te voegen. De opmaakstramienen (formats) van de communicatiemiddelen worden ook gebruikt voor toolkits over andere infectieziekteonderwerpen. Bovendien bevordert het gebruik van de aangeboden formats de consistentie en herkenbaarheid van de publiekscommunicatie over Q-koorts.

Intermediairs die geen gebruik willen maken van de opgemaakte middelen, kunnen de andere materialen (platte teksten, illustraties) eenvoudig in een eigen vormgeving en huisstijl gieten. Zo kan iedereen een communicatiepakket met eigen signatuur samenstellen.

In de toelichting vindt u per element van de toolkit (dus per communicatiemiddel) een korte beschrijving over de toepassingsmogelijkheden. De middelenmatrix geeft schematisch weer wat de mogelijkheden zijn om de toolkit regionaal in te zetten.  

De communicatie geeft het beste resultaat als u verbindende elementen opneemt in de verschillende uitingen. Op die manier zorgt u er niet alleen voor dat u verschillende doelgroepen bereikt, er ontstaat ook herkenning en samenhang: 1+1=3.
De verbindende elementen in deze campagne zijn:
- De slogan: Zicht op Q-koorts
- De campagnefoto en het logo
- De kernboodschap: zie boven
- Het beeldmateriaal uit de beeldbank

Alle producten van de toolkit zijn te gebruiken voor voorlichtingsdoeleinden. Eén van de onderstaande disclaimers moet echter wel vermeld worden. De lange disclaimer heeft de voorkeur. Bovendien moeten toolkitproducten integraal gebruikt worden. Aanpassingen zijn alleen toegestaan als daarvoor toestemming is verleend. U kunt hiertoe contact opnemen met cecile.van.dijk@rivm.nl 

Disclaimer lang
'Het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) coördineert in opdracht van het ministerie van VWS de infectieziektebestrijding in Nederland. Het RIVM besteedt uiterste zorg aan actuele en correcte publieksinformatie. Dit doet het RIVM in nauwe samenwerking met deskundigen uit diverse organisaties en beroepsgroepen. Aan de inhoud van de informatie kunnen geen rechten worden ontleend.'

Disclaimer kort
'Deze informatie is tot stand gekomen in samenwerking met het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu), diverse organisaties en beroepsgroepen. Aan de inhoud van deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend.'

Het Centrum Infectieziektebestrijding stelt reacties op de toolkit en de inhoud ervan zeer op prijs. Ook aanvullingen van uw kant en suggesties voor aanvullingen van onze kant zijn welkom. We willen bijvoorbeeld graag materiaal dat in de regio's ontwikkeld wordt, landelijk aanbieden.

U kunt reacties, aanvullingen of evaluatiegegevens versturen via het elektronische reactieformulier, graag voorzien van de naam van een contactpersoon. Het formulier kunt u ook gebruiken om materiaal aan te bieden over andere onderwerpen. Ook kunt u reageren via centrumgezondleven@rivm.nl

Als u meer wilt weten kunt u terecht bij een van de onderstaande organisaties, die hebben meegewerkt aan de informatie in deze toolkit:

• Themasite van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu: www.rivm.nl/q-koorts
• Het Nederlandse Huisartsengenootschap, voor informatie over ziekten en behandeling: www.nhg.org
• De GGD in uw regio. De contactgegevens kunt vinden op www.ggd.nl
• Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport: www.minvws.nl
• Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit: www.minlnv.nl
• De Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie: www.nvog.nl
• Het arboportaal van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid: www.arbo.nl
• Kennissysteem Infectieziekten en Arbeid: www.kiza.nl
• De Voedsel en Waren Autoriteit: www.vwa.nl
• De Land- en Tuinbouw Organisatie: www.lto.nl 
• De Gezondheidsdienst voor Dieren: www.gddeventer.com
• Het Centraal Veterinair Instituut: www.cvi.wur.nl
• De Nederlandse Hartstichting: www.hartstichting.nl
• De Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose: www.nvalt.nl
• De preventiedienst door en voor de agrarische en groene sector: www.stigas.nl
• Portal Q-koorts: www.qkoortsinnederland.nl
• Patiëntenvereniging voor Q-koorts: www.zorgbelang-brabant.nl
• Stichting Kinderboerderijen Nederland: www.skbn.net